چرا دمام زنی

با سلام خدمت دوست عزیزم

جناب آقای سلمان

در ذیل این مکتوب، پاسخ به پرسش جنابعالی درمورد چرایی دمام زنی، پیش از آغاز مراسم تعزیه در شب عاشورای حسینی توسط گروه فرهنگی هنری عترت ارائه می شود؛ 

 مطابق آنچه در کتابها و مقالات مرتبط با این مراسم آئینی آمده است، دمام زنی از دوران گذشته تاکنون علاوه بر مراسم سينه زني ايام ماه محرم، برای باخبر کردن مردم از ماه محرم و صفر و دعوت آنها به روضه ها و مراسم عزاداری محرم نیز اجرا می شده و در ایران نیز از این شیوه در آئین عزاداری استفاده می شود، بویژه در نواحی جنوب غربی ایران تا جنوب شرقی آن، نوحه خوانی، نوازندگی سنج و دمام در ماه محرم و صفر حکایت از دردها و غمهای فراوان دارد.در ماه محرم و صفر از سازهایی جهت نوازندگی غم و حماسه بنام سنج، دمام و بوق استفاده می شود که نواختن آن حالتی در انسان بوجود می آورد که او را برای سینه زنی و عزاداری آماده می نماید.

در گذشته دور بدلیل نبود سیستم اطلاع رسانی و صوتی، با نواختن سنج و دمام، ساکنین محلات را جهت عزاداری خبردار می کردند.شاید به نوعی انتخاب دمام زنی همخوانی با سیر روایت تعزیه داشته باشد مثلا بنا به باور کارشناسان این عرصه، صدای شیپور معنای شیپور جنگ، صدای سنج، صدای بهم خوردن شمشیرها و صدای طبل، صدای سم اسبان را  برای مخاطب تداعی می کند. 

سنج و دمام و بوق هر سه از سازهای تشکیل دهنده این همنوازی است که سابقه آن به بیش از ۱۰۰سال می رسد و آن طور که از شواهد موجود استنباط می شود، ترتیب و تعداد دمام زنان و نوازندگان سنج در نقاط مختلف جنوب، متفاوت است.

در بوشهر، مجموع دمام و سنج زنان ۷،۵و ۹و گاهی بیشتر است، یعنی یک نفر به عنوان "اشکون"(که دمام زن حرفه ای است) در کله صف دمام زنان قرار دارد و بقیه نفرات در طرفین او قرار می گیرند، دو در سمت راست و چپ اشکون وظیفه "غمبر"را ایفا می نمایند و مابقی با آهنگی موزون با آنان همراهی می کنند.

در پایین صف دمام زنان یک نفر سنج زن قرار می گیرد و مابقی سنج زنان در لابلای دمام زنان قرار گرفته و بر اساس یک نت مشخص نوای سنج و دمام را به گوش و دلهای عزاداران می رساندند.البته برخی نیز بر این باورند که احتمالاً این آئین از کشورهای آفریقایی بدلیل مسافرتهای دریایی جنوبیها، به ایران آورده شده است . 

بنابراین از آنجائی که به عقیده اساتید و کارشناسان حوزه موسیقی ،موسيقي ايراني اعم از محلي، ملي، دستگاهي و مقامي وامدار موسيقي مذهبي است و هنر تعزيه از بزرگترين مراجع موسيقي ايراني بوده است، این گروه همچون گذشته با فعالیت در امور فرهنگی و آیینی، بنا دارد تا به سهم خود در اقدامات فرهنگی به ایفای نقش بپردازد و این قبیل اقدامات در دیگر مناسبتها نیز توسط این گروه ادامه خواهد یافت.

                                                                                                     دوستدار شما صمد یعقوبی

 و اما  باقی ماجرا به قلم آقای جلیل سلمان ؛

در خصوص احتمال ورود این آئین از کشورهای آفریقایی و شباهت های موجود، میتوان به کتابی که توسط دکتر Pashington Obeng  غنائی نگاشته شده است اشاره نمود.

وی در فصل چهارم کتاب خود به بررسی ساز dammam و کاربرد آن در مراسم های دینی هندیهای آفریقایی تبار مقیم جنوب غرب هندوستان پرداخته است.

نکته جالب اینجاست که دکتر obeng نیز دقیقاً از ساز "دمام" (همراه با تشدید بر روی میم)نام می برد که در مراسم های مذهبی و آئینی هندیهای آفریقایی کاربرد دارد و دلیل پرداختن دکتر obeng به این موضوع این است که وی از کشور غناست و رشته تحصیلی وی مطالعات دینی و ارتباطات فرهنگی می باشد.

دکتر obeng در صفحه 143 کتاب خود می نویسد:" برای اولین بار که به روستای mainalliدر ایالت کارناتاکای هندوستان رسیدم وقتی اهالی متوجه شدند که یک آفریقایی کاتولیک آمده است برای خوش آمد گویی به من "دمام" نواختند.وی ادامه می دهد:"هندیهای آفریقایی تبار برای سرگرمی دمام می نوازند.آنها همچنین دمام را در جشنها و اعیاد و در رویدادهای مختلف زندگی نیز می نوازند.هم زنان و هم مردان توانایی نواختن دمام را دارند.آنها نشسته و دمام را بطور افقی و با تکیه بر پاهایشان می نوازند."دکتر obeng چندین کتاب دارد که مطالب فوق از کتاب " سیاست فرهنگی هندیهای آفریقایی تبار در جنوب آسیا" نگاشته شده توسط ایشان انتخاب شده است.


برچسب‌ها: دمام تعزیه داراب


 

نوشته شده توسط صمد یعقوبی در شنبه یکم آذر 1393 ساعت 8:44 موضوع | لينک ثابت

هفت سنگ غیر فرهنگی

در قرن حاضر علی رغم دستیابی بنی بشر به پیشرفتهای شگرف در حوزه علم و فن آوری، هنوز هم نمی توان از تأثیر عمیق کتاب در گسترش فرهنگ جامعه و سرعت بخشیدن به پیشرفت روزافزون آن، چشم پوشی نمود و در ادامه توسعه و رشد همه جانبه هر جامعه بدون در نظر گرفتن مبحث مطالعه و کتاب کاملا پوچ و بی معنی  تلقی خواهد شد و این مطلب خود، شاهدی مستند بر نقش کتاب در میان همه ابزارهای فرهنگی می با شد، هرچند که شما هیچ تمدنی را در طول تاریخ خالی از کتاب و کتابت پیدا نخواهید کرد.

صفحات کاغذی تقویم رسمی کشور ایران را که ورق می زنید، در بیست و چهارمین روز از هشتمین ماه هر سال به روزی خواهید رسید که با مزین شدن به عنوان کتاب و کتاب خوانی، اهمیت مطالعه را برای هر صاحب خردی از نگاه دین مبین اسلام و تمدن چند هزارساله باستانی مملکتمان پرده برداری می نماید، تا آنجائی که ایران و ایرانی در دوره های گذشته همواره کتاب را به عنوان تنها نسخه شفا بخش، برای تکامل جامعه انسانی  به جهانیان توصیه نموده اند.

با مطالعه زندگی افراد موفقی که گام های بلندی در رشد علوم مختلف برداشته اند، درخواهیم یافت که بی گمان آنها، مطالعه را به عنوان عنصری اصلی و ضرورتی تام سرلوحه تمامی مراحل زندگانی خود قرار داده و کتاب را در زمره نزدیکان خود جای داده و با آن انس گرفته اند و بهره مندی از هر نوشتاری را آئینه ای تمام نما برای بازتاب نور آگاهی و جمال فرهنگ بر دل همه خردمندان فرض نموده اند.

هدف نگارنده از پرداختن به منزلت کتاب و کتابخوانی در این مقطع، به هیچ وجه بررسی وضعيت فعلی كتابخواني در كشور و تحلیل آمار رسمي وزارت ارشاد در مورد میزان مطالعه هر ایرانی در طول شبانه روز یا حتی پرداختن به میزان اثر بخشی آن در مقایسه با ساعت متوسط مطالعه در جهان نبوده، بلکه تنها پرسشی  که ذهن مرا پس از خواندن حدیث گهربار امیر المومنین علی(ع) که فرموده اند:" كتاب‏ها بوستان‏هاي دانشمندان اند "به خود مشغول نموده، اینست که متولیان ذی ربط در شهرستان داراب برای گسترش فرهنگ کتابخوانی چه اهداف و برنامه های مدونی را دنبال می نمایند؟

 این بزرگواران تاکنون برای ارتقای فرهنگ کتاب و کتابخوانی چه اقداماتی انجام داده اند؟

موضع رسمی ایشان نسبت به تخریب مستمر ساختمان کتاب خانه شماره دواین شهرکه هنوز هم پس از سالیان دراز در شهرک امام حسن (ع)، افتتاح نشده چیست؟

چه نهاد یا ارگان محترمی در شهرستان داراب وظیفه و مسئولیت نظارت بر عملکرد پیمانکار ساختمان مذکور را داشته که متأسفانه کار به اینجا رسیده است ؟

و در ادامه؛ در صورت تسویه حساب با پیمانکار محترم این مکان، مسئولیت تجهیز این کتابخانه برعهده ی چه نهاد یا هیئت امنائی قرار خواهد گرفت؟

مدیران بزرگوار فرهنگی شهر امام حسن مجتبی(ع)، همانگونه که مستحضرید شالودهِ‌ شوق‌ به‌ مطالعه‌ و کتابخوانی‌ در دبستان، مدرسهِ‌ راهنمایی‌ و در نهایت دبیرستان‌ گذاشته‌ می‌شود ولی متأسفانه با اینکه کتابخانه مورد نظر، در مجاورت یکی از بزرگترین مراکز آموزشی و در شهرکی نه چندان نوپا و تهی از هرگونه مکان فرهنگی قابل قبول جای گرفته و در حال سپری نمودن مراحل نهائی ساختمانی و عمرانی خویش می باشد، همچنان در نهایت بی مهری و جبر زمانه روزگار می گذراند، پس بجاست که از طرف امام جمعه محترم شهرستان و نماینده عالی دولت تدبیر و امید، برای ساماندهی وضعیت موجود این کتابخانه تدابیری اضطراری اندیشیده شود و در اسرع وقت عملیاتی گردد.

به هرحال نگارنده در طرح موضوع یاد شده، همانند شهروندان فهیم دارابی به تمامی موانع و مشکلات موجود بر سر راه تصویب و تکمیل و عملیاتی شدن یک طرح فرهنگی کاملا واقف بوده و برخی از کاستی های موجود را قبول دارد ولی این دلیلی قابل توجیه برای هزینه های برآمده از دل بیت المال یا کمک خیرین نیست که اینچنین مورد تاراج سنگ و بازیهای کودکانه قرار گیرد.


برچسب‌ها: کتاب کتابخانه شماره دو داراب


 

نوشته شده توسط صمد یعقوبی در شنبه یکم آذر 1393 ساعت 8:42 موضوع | لينک ثابت

فضای سبزی زیبا و مناسب مطالبه قانونی هر شهروند دارابی .............

 در دهه اخیر مدیران شهری در داراب همانند سایر همکارانشان در شهرهای  همجوار به دلیل مواجه با  رشد روز افزون جمعیت جامعه شهری خود ،  همواره با چالش های ریز و درشتی نظیر کمبود فضاهای سبز مناسب ، گره های کور ﺗﺮاﻓﯿﮑﯽ  بویژه در مرکز شهر ، اﯾﺠﺎد اﻧﻮاع آﻟﻮدﮔﯽﻫﺎی ﺷﻬﺮی ( آﻟﻮدﮔﯽ ﺻﻮﺗﯽ، ﻫﻮا، آب و خاک) ، ﺗﺨﺮﯾﺐ ﻣﺤﯿﻂ زﯾﺴﺖ، جیره بندی آب مصرفی و از همه مهم تر ﻣﺸﮑﻼت عدیده ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ دست در گریبان بوده اند که می بایست برای برون رفت از معضلات با نگاهی کارشناسانه و تشکیل کمیته های تخصصی همراه  با افزایش سعه صدر و  میزان مشاوره از متخصصین هر حوزه بصورت جداگانه در جهت رفع ریشه ای مشکلات پیش رو به موازات در نظر گرفتن زمان طلایی اجرای هر تصمیم ، به جای پاک کردن صورت مسئله در کنار اجرای طرح هایی کوتاه و بلند مدت با رویکرد اهمیت دادن به زیرساخت ها ،بستری مناسب را برای توسعه همه جانبه شهر داراب فراهم سازند .

 با نگاهی اجمالی به لیست فعالیتهای عمرانی و زیباسازی شهر داراب درخواهیم یافت که تیم های مدیریت این شهر در گذشته و حال توانسته اند با انجام اقداماتی اثربخش که اغلب در سایه سار بهره گیری از خلاقیت فردی و توام با مشورت فنی محقق شده است و در جای خود قابل تقدیر می باشد ، را به روندی نزدیک نمایند که در آن با توجه به افزایش روحیه مطالبه گری شهروندان ، بتوانند با برآورده سازی انتظارات برحق آنها ، گزارش روند رو به رشد توسعه شهرشان را به صورت مستمر و هدفمند به سمعشان رسانیده و در یک بازه زمانی معین  میزان پیشرفت طرح ها ی  در دست اقدام را اعلام دارند و از سوی دیگر نیز شهروندان با حمایت همه جانبه  خود از طرح ها و خدمات ارائه شده سنگ بنای دارابی زیبا و شاداب را پایه ریزی نمایند.

 شاید بتوان مساله فضای سبز که یکی از الزامات زندگی شهرنشینی به شمار می­رود را به عنوان دغدغه ای مشترک بین مدیران و شهروندان دارابی مطرح نمود ، چرا که  در نخستین گام طراحی ودر ادامه اجرای صحیح آن می تواند علاوه برتحقق   ملاکهای زیباسازی شهر و ارزشهای زیاد زیست محیطی در کنار  تلطیف هوا و تعدیل دمای شهر در مناطق مختلف در حفظ آرامش و شادابی شهروندان نقش غیر قابل انکاری را ایفا نماید.

 فضای ﺳﺒﺰ ﺷﻬﺮی از دﯾﺪﮔﺎه ﺷﻬﺮﺳﺎزی در ﺑﺮﮔﯿﺮﻧﺪه ﺑﺨﺸﯽ از ﺳﯿﻤﺎی ﺷﻬﺮ می باشد ﮐﻪ از اﻧﻮاع ﭘﻮﺷﺶ ﻫﺎی ﮔﯿﺎﻫﯽ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﺪه و ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﯾـﮏ ﻋﺎﻣﻞ زﻧﺪه و ﺣﯿﺎﺗﯽ در کنار کالبد ﺑﯽ ﺟﺎن ﺷﻬﺮمی تواند به عنوان عاملی ﺗﻌﯿﯿﻦﮐﻨﻨﺪه در ﺳﺎﺧﺖﺷﮑﻞ ظاهری ﺷﻬﺮ به شماررود .

 پس با این تفاسیر در ﺻﻮرت ﻃﺮاﺣﯽ ﺻﺤﯿﺢ ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ و ﺑﻪ وﯾﮋه درﺧﺘﮑﺎری می توان ﻋﻤﻠﮑﺮدﻫﺎی اﮐﻮﻟﻮژﯾﮑﯽ، اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ، زﯾﺒﺎﺳﺎزی و  اﯾﻤﻦﺳﺎزی ﺗﺮاﻓﯿﮏ در ﻓﻀﺎﻫﺎی ﺷﻬﺮی را در کنار بازدهی اقتصادی محقق نمود و با اجرای دقیق اﺻﻮل ﻃﺮاﺣﯽ ﻓﻀﺎی ﺳﺒﺰ در ﻣﻌﺎﺑﺮ ﺷﻬﺮی كيفيت زيستي محيط شهرها را بصورت چشمگیری بهبود بخشید.

 پس به زعم کارشناسان ، فضاي سبز درون شهري در انواع مختلف آن نظیر بوستان ، ميادين، رفيوژه ها ، باغ ها و غیره از ديدگاه كلي قابل بررسي می باشند که علاوه برعملکردهای مختلف آنها می توان  در تمام مراحل محلهای کاشت و نوع گونه و سیستم آبیاری و مشخصات استاندارد خاک آنرا مشخص و ارزیابی نمود و باید در طراحی فضای سبز همواره به این نکته کلیدی توجه نمود که گياهان درعين حال كه مي توانند برای محیط پیرامون خود مفید باشند به همان اندازه نیز استفاده و انتخاب نادرست آنها  این پتانسیل رادارد که  آسايش را از زندگي شهروندان سلب نماید.

شاید بتوان پیامدهای نداشتن رویه مناسب در طراحی و مراحل اجرای فضای سبز شهری را علاوه بر آﻟﻮدﮔﻲ ﻫﻮا که بالطبع موجب آﻟﻮده ﺷﺪن ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎ و ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺷﻬﺮي می شود  و چشم پوشی از ﭼﺸﻢ اﻧﺪاز ﺑﺴﻴﺎر زشت آن  شهر، شیوع اﻧﻮاع ﺑﻴﻤﺎري ﻫﺎي رﻳﻮي و تنفسی، ﺑﺮوﻧﺸﻴﺖﻫﺎي ﻣﺰﻣﻦ، ﺳﺮﻃﺎن ﭘﻮﺳﺖ، ﭘﻮﺳﻴﺪﮔﻲ ﺗﺄﺳﻴﺴﺎت ﺷﻬﺮي، ﭘﻮﺳﻴﺪﮔﻲ ﻟﺒﺎﺳﻬﺎ، از ﺑﻴﻦ رﻓﺘﻦ ﺣﻴﻮاﻧﺎت و آلودگی صوتی و عدم ﺗﻌﺪﻳﻞ آب و ﻫﻮا که خود ﻧﻘﺶ بسزایی در ﺗﻨﻈﻴﻢ رژﻳﻢ آب و ﻟﻄﺎﻓﺖ ﻫﻮا را دارد عنوان نمود.

پس درﺧﺘﺎن ﺷﻬﺮي  جدا از زیبایی ذاتی که دارند ﺑﺎ ﺟﺬب ﻣﺴﺘﻘﻴﻢ آﻻﻳﻨﺪه ﻫﺎ، ﻧﻘﺶ ﺑﺎرزي  را در ﺑﻬﺒﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ ﻫﻮاي ﺷﻬﺮ برعهده می گیرند و از سوی دیگری ﺑﺎ ﺗﻌﺪﻳﻞ ﺷﺮاﻳﻂ اﻗﻠﻴﻤﻲ این توانایی را دارندکه به عنوان ابزاری مناسب در اختیار ﺷﻬﺮداري ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻬﺎدي ﻣﺪﻧﻲ و ﺳﺎزﻣﺎﻧﻲ ﻣﺤﻠﻲ قرارگیرند.

پس در یک کلام از دیدگاه برنامه­ریزان و طراحان ، گسترش فضای سبزشهری  مفهومی وسیع­تر از توسعه پوشش گیاهی و بهبود شرایط محیط طبیعی شهر دارد و بجاست که متولیان امر در شهرداری به منظور توسعه فضای سبز شهری با برنامه ریزی منسجم ساماندهی و نظم­بخشی به فضاهای پراکنده و متنوع سبز با محوریت مناطق فاقد فضای سبز مناسب را در اولویت برنامه های سازمانی خویش قرار داده تا  از این رهگذر مردم شهر گرمسیری داراب بتوانند در کنار استفاده از درختان دارای سایه در فصول گرم سال از شادابی و طراوت این مواهب الهی جهت رسیدن به آرامش و دستیابی به اثرات مفید اجتماعی آن ، با حضور در بوستانها و پارکها ساعاتی خوش را در جمعهای خانوادگی سپری نمایند.  


برچسب‌ها: فضای سبز داراب


 

نوشته شده توسط صمد یعقوبی در شنبه یازدهم مرداد 1393 ساعت 18:15 موضوع | لينک ثابت

آتش سوزی یا آتش افروزی

بدون شک دیار کهن دارابگرد علاوه بر پیشینه تاریخی و فرهنگی غنی در گذر زمان، همواره به عنوان یکی از مناطق دارای منابع طبیعی وسیع  مورد توجه متولیان آن قرار داشته است و بالطبع چالش های مرتبط با این حوزه یکی از امور مهمی است که نبایست هیچگاه از دید تیم مدیریتی این شهرستان مخفی بماند، ولی متاسفانه وقوع پدیده آتش سوزی های گسترده سریالی جنگل ها و مراتع کوهستانی این منطقه از نگاه شهروندان دلیلی مبرهن برای حل ریشه ای این پدیده نامبارک به شمار می آید که باید بصورت جامع و تخصصی توسط یک تیم کارشناسی زبده مورد بررسی قرارگیرد و در ادامه نیز باید به این نکته ضروری اذعان نمود که مردم این دیار حق دارند، بواسطه اینکه منابع طبیعی متعلق به تمام نسل‌ها می باشد و حفظ این منابع خدادادی وظیفه همگانی است از اصل ماجرا با خبر شوند که بالاخره این سریال دنباله دار در اثر سهل انگاری و خطای انسانی به وجود می آید و یا آنکه عوامل طبیعی در بروز آن سهیم بوده اند و یا خدایی ناخواسته و بر فرض محال در شکل گیری آن تعمدی توسط زمین خواران یا متخلفین عرصه منابع طبیعی در کار بوده است.

 به زعم نگارنده فرهنگ ‌سازی، توسعه فرهنگ منابع طبیعی، جلب مشارکت جوامع محلی و بهره‌برداران عرصه‌های منابع طبیعی می تواند به عنوان بازویی توانا درخدمت پیشبرد اهداف اداره کل منابع طبیعی استان  و کارکنان توانمند و شریف این اداره در شهرستان داراب، بویژه در شرایط اضطراری پیش رو با توجه به شروع فصل گرم سال قرارگیرد.

با نگاهی اجمالی به سیر وجود یا تخریب جنگلها به این نکته خواهیم رسید که با پیشرفت تمدن در قالب توسعه روز افزون صنعت و فلاحت و احداث شهرها، بهره برداری ازجنگل برای تأمین مصرف چوب بمیزان قابل توجهی افزایش یافته و حتی در برخی از مناطق  برای جبران کمبود اراضی زراعی، این نعمت خدادادی به روش ها ی گوناگون و وسایل و بهانه های مختلف از بین رفته و تبدیل به کشتزار شده اند .

با بررسی آمارهای حریق این عرصه در خواهیم یافت که 80درصد آنها مرتبط با عامل انسانی بوده اند و تنها  باید برای20 درصد باقیمانده عواملی دیگر رامتصور شد، پس به هرحال احتراق یک نوع فعل و انفعال شیمیائی است که تولید انرژی می نماید و احتراق مواد جنگلی عبارت است از ترکیب اکسیژن موجود در هوا با چوب و صمغ نباتی و سایر عناصر قابل احتراقی که در مواد سوختی موجود می باشد.

به باور کارشناسان،  آتش سوزی های جنگل شامل دو مرحله کلی احتراق می باشند اول سوختن ابتدایی توأم با دود و بدون شعله دوم اشتعال که در مرحله سوختن ابتدایی توأم با دود و بدون شعله حرارت تولید گردیده و درجه حرارت ماده سوختنی افزایش می یابد که در این صورت شعله غالباً ظاهر نشده و یا این امکان وجود دارد که متناوب ظاهر شود.

با این تفاسیر می توان مطرح نمود که اجرای برنامه های پدافند غیرعامل در سطح شهرستان به عنوان راهکاری ضروری می تواند در کنار  اجرای مانورها اطفای حریق در جنگل و مراتع بویژه در ارتفاعات و مناطق صعب العبور جهت بالا بردن امنیت و آمادگی نیروهای مردمی و تیم های تخصصی سازمان یافته در دستور کار و اولویت برنامه های متولیان امر قرارگرفته و با این رویکرد امرمهم حفظ و صیانت از منابع طبیعی محقق گردد.

ذکر این نکته ضروری به نظر می رسد، با اینکه عواملی  نظیر مواد سوختنی، رطوبت ماده سوختنی، وزش باد، موانع طبیعی محل، پوشش جنگل و درجه حرارت هوا در توسعه و شدت حریق اثرگذار خواهند بود ولی به عقیده فعالان این حوزه بایست آسیب پذیری ها در مقابل آتش سوزی جنگل و مرتع را شناسایی نمود و از طریق برنامه ریزی و فرهنگ سازی پدافند غیرعامل و اقدامات آموزشی و مجهز کردن دهیاریها بازدارندگی های لازم را ایجاد نمود.


برچسب‌ها: آتش سوزی آتش افروزی


 

نوشته شده توسط صمد یعقوبی در پنجشنبه بیست و نهم خرداد 1393 ساعت 16:34 موضوع | لينک ثابت

به بهانه روز جهانی مقابله با بیابان زایی

در دهکده جهانی امروز علی رغم دستیابی انسان به دانش و تکنولوژی های نوین در زمینه های گوناگون ، متاسفانه هنوز هم جامعه بشری به دلیل بهره‌برداری بی‌رویه و بر هم زدن قوانین حاکم برطبیعت، جهان پیرامونش را با چالش‌های فراوانی نظیر تغییر اقلیم، گرم شدن زمین، کاهش سطح آبهای شیرین، آلایندگی‌ آب، خاک و هوا، ایجاد طوفان‌های شدید، خشکسالی و در نهایت بیماریهای ناشناخته روبرو می نماید.

در قرنهای اخیرهمواره براثر افزایش جمعیت و گسترش آبادیها و تبدیل شدن آنها به شهرهای بزرگ ، محیط طبیعی اطرافمان خصوصا بیابانها، دستخوش تغییرات  گسترده ای شده اندکه همین امر موجب شد تا پدیده  بیابان زایی که همواره با تغییرات  آب و هوایی و از دست رفتن تنوع زیستی همراه بوده است به عنوان بزرگترین چالش در مسیر توسعه پایدار طی اجلاس زمین ریو، در سال ١۹۹٢میلادی شناسایی شود و در همین راستا ، تنها مرجع الزام آور قانونی مورد توافق بین المللی که به ایجاد ارتباط بین محیط زیست و توسعه به مدیریت پایدارزمین می پردازد  با عنوان کنوانسیون مقابله با بیابان زایی ، سال ١۹۹۴ میلادی در سازمان ملل متحدتأسیس گرددکه در آن طرف های ذینفع  با هم برای حفظ و بازیابی بهره وری خاک و زمین و کاهش اثرات خشکسالی در مناطق خشک همکاری می نمایند. 

پس با این تفاسیر ، هر منطقه ای که دارای پوشش گیاهی کم ، میزان بارندگی اندک ، ،خاک غالباً شور و کم قوّت همراه با فرسایش شدید باشد بیایان خوانده می شود هر چند که خصوصیاتی نظیر  هوای بسیار گرم در روز و بسیار سرد در شب و همچنین بی بهرگی آنجا از آبهای سطحی و وجود بادهای تند خود ، مزیدی بر بیابانی خواندنش می شوند ، با نگاهی علمی و دقیق تر می توان آنها را ، بیومهای خشکی دانست که میزان بارندگی سالانه آنها از 250  میلیمترکمتر باشد.

درادامه بررسی موضوع گسترش بیابان یا همان بیابان زایی به این نکته خواهیم رسیم که هر سرزمین توازن و ظرفیت معینی دارد و با این حال اگر میزان بهره وری بیشتر از توازن آن سرزمین باشد، تعادل طبیعی به هم می‌خورد و زندگی گیاهی ، جانوری و انسانی در معرض خطر قرار می‌گیرد و در یک کلام پدیده بیابان زایی( Desertification)  یا همان فرایند تخریب زمین با تغییر منابع گیاهی ، خاک و غیره که فعالیت‌های انسانی عاملی مهم در شکل گیری   آن است در نواحی خشک و نیمه خشک که از نظر توان طبیعی بسیار ضعیف و حساس است روی می دهد.

  به باور کارشناسان این حوزه ، بهره برداری نادرست از زمین‌های کشاورزی ،  استفاده‌ی افراطی از سموم وکود های شیمیایی ، بهره برداری بی‌رویه از سفره‌های آب زیرزمینی (که منجر به شوری آب و درنهایت شوری خاک می شود)، شخم اراضی در جهت شیب، به همراه   چرای مفرط و بیش از ظرفیت از مراتع در کنار بهره برداری‌های بی‌رویه و غیر اصولی از جنگل‌ها ( جنگل‌تراشی )و در دهه های اخیر،  تغییر کاربری اراضی  بویژه منابع ملی به امور کشاورزی ویا ساختمان سازی در جوارمنابع طبیعی از جمله فعالیتهایی هستند که منجر به  تسریع  در شکل گیری پدیده نامبارک بیابان زایی می شوند. 

تدابیری نظیراحیاء جنگل ها ویا بازپروری درختان، مدیریت آب با صرفه جویی یا استفاده مجدد از آب تصفیه شده یا  راهکارهایی مثل برداشت آب باران، آب شیرین کن، یا استفاده مستقیم از آب دریا برای گیاهان نمک دوست(هالوفیت ها) و از همه مهمتر ثابت کردن خاک از طریق استفاده از نرده های شن و ماسه، کمربند های سبز، و درختان بلند به همراه غنی سازی خاک از طریق کاشت گیاهان را می توان برای مقابله با پدیده بیابانی شدن در اولویت برنامه های سازمانهای ذی ربط برای جلوگیری از اثرات زیانبار این پدیده شوم  که علاوه بر فقر گسترده، تخريب  بخش قابل توجهی از مراتع جهان  (کاهش حاصل‌خيزي خاک و افت ساختار آن) را در پی داشته است ،  قرار داد.
 پس نامگذاری روزی جهانی باعنوان مقابله با بیابان زایی در هفدهمین روز از ژوئن هر سال میلادی در تقویم رسمی تمام کشورهای جهان اهمیت این موضوع را دو چندان نموده و سنگینی بار مسوولیت سازمانهای ذی صلاح را چند برابر می نماید و همه ساله با توجه به تنگناها و چالش‌های مرتبط با بیابان‌، شعاری به مناسبت این روز اعلام می‌شود که شعار این روز جهانی در سال جاری با عنوان"زمین به آیندگان تعلق دارد، بیاییم آن را در مقابل اثرات تغییر اقلیم حفظ نماییم " مطرح شده است .


برچسب‌ها: روز جهانی مقابله با بیابان زایی


 

نوشته شده توسط صمد یعقوبی در سه شنبه بیست و هفتم خرداد 1393 ساعت 9:42 موضوع | لينک ثابت