واگویه

آزبست نام گروهی از ترکیب‌های معدنی منیزیوم و سیلیسیوم  است که بیشتر در طبیعت به صورت  الیاف معدنی و سنگ یافت می‌شود.

این مواد به خاطر  مقاومت زیادی که در برابر گرما و آتش دارند به عنوان  مواد نسوز بکار می‌روند.

  الیاف آزبست توسط  استخراج از  معدن، ، اره کشی و عملیات تخریب ساختمانها که در  عایق سازی آنها از آزبست استفاده شده یا بطور کلی تخریب هر فرآورده آزبست دار به  محیط زیست وارد می‌شوند.

لنت ترمز و کلاج خودرو یکی از مهم‌ترین راه‌های ورود آزبست به هوا در کلانشهر ها می باشد که با توجه به خطرات زيست محيطي آزبست و بيماري زا بودن و همچنين وضع قوانين سخت براي مصرف آن از طرف سازمان جهاني محيط زيست، امروزه اكثر كشورهاي اروپايي و آمريكايي و حتي برخي از كشورهاي صنعتي ديگر توليد و مصرف آن را كاملا ممنوع كرده اند ولي در كشور ما هنوز هم آزبست بيشترين كاربرد را درلوله هاي سيماني و لنت ترمز وغیره دارد.

 مصرف آزبست از حدود سال ۱۹۸۰ میلادی در کشورهای صنعتی جهان به شدّت کاهش پیدا نمود ولی با این حال مصرف آن در بسیاری از کشورهای در حال توسعه همچنان رو به افزایش است.

 کشور ايران در سال 1993  میلادی به كنوانسيون روتردام پيوست که كشورهاي عضو این کنواسیون تعهد كرده اند تا در خصوص تجارت و حمل ونقل و مصرف برخي از مواد شيميايي خطرناك اقدامات ايمني خاص انجام دهند که البته  با وجود اینکه تمامي انواع آزبست به جز كريزوتايل جزوموادشيميايي  اين كنوانسيون هستند ،اما کشور ما از قاعده  عدم مصرف محصولات آزبستی چه قبل و چه بعد از این کنوانسیون مستثنی نبوده و طی نیم قرن گذشته مصرف آزبست خود را از حدود 20- 10 هزار تن به 60-55  هزار تن در سال افزایش داده است. 

دولت مردان فرانسه در سال ۱۹۹۶ ، فرمانی را صادر نمودند که طی آن  تا پنج سال دیگر استفاده از آزبست در این کشور محدودشود، آنهادر این فرمان شش ماده‌ای مقرر نمودند که استفاده از آزبست در کلیه محصولات کشورشان تا سال ۲۰۰۱ محدود و سپس بطور کامل قطع گردد تا به این سبک از آلوده نمودن محیط زیست و پیامدهای خطراناک مصرف آزبست و انتشار آن در هوا و آلوده نمودن هوا جلوگیری شود .

به‌طورکلی ارو پاییان معتقدند که آزبست سمی است و اثرات مخرب آن کاملاً شناسایی شده ‌ولی کانادایی‌ها هنوز بر این باوردند که به صورت کنترل شده و با احتیاط می‌توان از این فراورده در صنایع مختلف استفاده نمود.

 این اختلاف نظر میان کارشناسان و گاها دولتمردان موافق و مخالف  بکارگیری آزبست در صنعت  رویدادی  جهانی تحت عنوان " جنگ آزبست" را از اواخر قرن بیستم میلادی تاکنون کلید زده است.

 ۶۵ درصد از تولید آزبست جهان توسط کشورهای روسیه ، چین و   کانادا انجام می پذیرد وکانادایی‌ها همچنان بر گسترش فعالیت‌های خود در این زمینه  پا فشاری می نمایند.

بيشترين مصرف آزبست در کشور ما به ترتیب در صنعت ساختمان و توليد ورقه هاي آزبست سيمان ،در توليد لوله هاي آزبست سيمان (كه در انتقال آب و فاضلاب كاربرد دارند)و در توليد لنت ترمز و كلاج می باشد و لباسهاي عايق، مواد عايق حرارتي و واشرهاي نسوز تنها بخش بسیار كوچكي از آزبست مصرفي مملکت ما را تشكيل مي دهند .

با اینکه بر اساس مصوبه شورای عالی حفاظت محیط زیست در دوم مرداد ۱۳۷۹ مصرف آزبست در ایران از اول مرداد ۱۳۸۶ ممنوع شده‌ است ولي به دلايل متعدّدي مصرف آزبست همچنان در حال حاضر در كشور ما ادامه دارد.

 پس با این تفاسیر حذف آزبست بعنوان يك آلاينده زیست محيطي می تواند در لیست اولویت بندی برنامه ریزان حفاظت از محیط زیست قرارگیرد.

  میزان بالای آزبست درهوای شهرهای بزرگ طی اندازه گیری های زیست محیطی زنگ خطری جدی را برای مدیران  اجرایی به صدا در آورده که می بایست جهت چاره اندیشی برای کاهش عوارضی که ساکنین این شهرها به علت وجود آزبست در تمام طول عمر خود با آن مواجه خواهند شد، برنامه هایی مدون و قابل اجرا را پیگیری و ساماندهی نمایند .

 با اینکه آزبست در طبیعت وجود دارد و می‌تواند براحتی وارد آبهاشود ولی مدارک علمی موجود بیانگر این واقعیت است که  بر خلاف وجود آزبست در  شبکه های آبرسانی هنوز هیچ گونه مخاطره  بهداشتی برای آن مشاهده نشده است و بررسی‌ها نشانگر این مطلبند که میزان آزبست موجود در آب آشامیدنی از نظر سلامتی زیان‌آور نیست.

با اين حال در بسياري از كشورها شاخص هاي تعداد فيبر موجود در آب براي پايش ميزان آزبست موجود در آب نیز طراحی و انجام می پذیرد. پس تنها آلودگی هوا از اثرات مخرب زیست محیطی مصرف آزبست می باشد که سلامتی انسان را به صورت جدی تهدید می کند.

بنابراين با توجه به مضر بودن اين ماده معدني براي سلامتي انسانها، ضروري است در كشور ما نيز از توليد و مصرف آن كاسته شده و به جاي آن از جايگزين هاي مناسب استفاده شود.

 در انجام تحقيقات در زمينه آزبست، انجام مطالعات لازم جهت كاهش توليد و مصرف آن در كشور، شناسايي و تعيين جايگزين هاي مناسب براي آن در مصارف مختلف و انجام مطالعات در زمينه توليد و فرآوري مواد جايگزين مذكور در اولويت اول قرار دارند. از مواد جايگزين آزبست در مصارف مختلف مي توان به كانيهاي نظير دياتوميت، ولاستونيت، ورميكوليت، تالك، ميكا و... الياف الي طبيعي، الياف سلولزي، الياف نسوز يا دير گداز و الياف مصنوعي شيميايي اشاره كرد. كه انجام مطالعات كانه آرايي بر روي ذخاير و پتانسيل هاي شناخته شده از كانيهاي مذكور در كشور مي بايست در اولويت قرار گيرد.پس با این تفاسیر بسياري از اين مواد جايگزين نیز خودشان مضر بوده و خطراتشان كمتر از آزبست نمي باشد.

 در حال حاضر تنها كارخانه فرآوري آزبست در ايران كارخانه فرآوري حاجات در نهبندان است كه داراي ظرفيت اسمي 100 هزار تن در سال مي باشد ولي در حال حاضر ميزان توليد آزبست در اين كارخانه حداكثر به 20 تن در روز مي رسد.

هدف از فرآوري آزبست زدودن ناخالصيهاي همراه آن و توليد محصول با دانه بندي مشخص و مورد نياز در صنايع مختلف مي باشد و به دو صورت خشك و تر صورت مي گيرد. و در حالت كلي شامل خردايش ( چندين مرحله ) و طبقه بندي ( با سرند و سيكلون و... ) مي باشد. البته براي زدودن ناخالصيها از روشهاي مختلف جدايش نظير روشهاي مغناطيسي و... نيز استفاده مي شود.

پس باید با شناخت دقیق پیامدهای زیست محیطی این محصولات و در جهت کاهش این مضرات عزم عمومی در صنایع کشور بوجود آید که علاوه بر تامین سلامتی افراد حال حاضر جامعه با حفاظت صحیح از محیط پیرامونمان طراوت و شادابی را به نسلهای بعدی هدیه نماییم.

برچسب‌ها: آزبست محیط زیست پیامد

 

نوشته شده توسط صمد یعقوبی در شنبه سی و یکم تیر ۱۳۹۱ ساعت 16:1 موضوع | لينک ثابت

در یک نگاه ، بيشتر درختان و درختچه‌ها به منظور تامين سايه و برای بهبود چشم اندازی زيبا در مناطق مسکونی كاشته مي‌شوند،‌ اما در مجموع درخت و درختچه‌ فوايد و ارزش‌هاي ديگري نيز دارد،‌ كه بايد در انتخاب گونه مناسب توسط كارشناسان سه فاکتور مهم زيست‌محيطي،اجتماعي - فرهنگي و اقتصادي حتما لحاظ گردد.

هرچند که امروزه با مطالعات علمی  گسترده اهمیت اثرات مثبت زيست‌محيطي درختان در كنترل اقليم، کاهش آلودگي و افزايش كيفيت هوا، حفاظت در برابر تشعشعات ماورا بنفش و همچنین نقش به سزای آنها در برابر سرعت وزش باد، تخفيف آلودگي های صوتی و ترسيب كربن یا كاهش CO2 (گاز دی اکسید کربن داراي بيشترين سهم «اثر گلخانه‌اي» در جو می باشد) ،‌ حفاظت از كيفيت آب و خاك، پناه دادن به پرندگان و حياط وحش بر هیچ کس پوشیده نیست  ولی متاسفانه در تمامی دنیا قطع و قلع وقمع این موجود نازنین و بی آزار در راس فعالیتهای خودخواهانه بشری گنجانده شده است.

  باوجود اینکه سیمای طبیعی هر مکان جغرافیایی، نشانه‌های مستندی از تمدن و فرهنگ حاکم بر آن را برای ما هویدا می سازد، گفتنی است که به هر میزان   مردم ساکن آن منطقه در کنار استفاده بهینه ازتمامی ظرفیت زیست بومهای طبیعی اطراف خود برای توسعه و حفاظت از آن تلاش کنند، می‌توان نتیجه گرفت که از سطح دانش، تمدن و فرهنگ بالاتری  نسبت به جوامع هم جوار خود برخوردار می باشند .

نیمه دوم قرن گذشته تاکنون سالیانی سرشار از تحولات سریع و بی سابقه برای محیط زیست جهان بوده که طی آن اثرگذاری منفی انسان بر طبیعت اطرافش به جایی رسیده است که دارای ماهیت و اهمیت جهانی شده و متاسفانه این تاثیرات با سرعت سرسام آوری همچنان ادامه دارند،متاسفانه هیچ زیستگاه یا اکوسیستم طبیعی در سطح زمین وجود ندارد که لااقل اندکی دستخوش تغییر نشده باشد .

در هر حال امروزه بسیاری از مشکلات و تنگناهای زیست محیطی دیگر بعنوان یک موضوع محلی و یا حتی ملی بشمار نمی آیند و با توجه به وابستگی متقابل و غیر قابل تفکیک محیط زیست با مباحث کلان انسانی از جمله اقتصاد ، فرهنگ ، توسعه ، سیاست و بویژه نوع خاص آن یعنی ژئو پلتیک ، اخلاق ، فلسفه وعرفان و بسیاری دیگر از جنبه های مادی و معنوی حیات انسانها ،در واقع هر مشکل زیست محیطی در هر اندازه وحتی محدود در داخل مرزهای قراردادی یک کشور مشکلی برای کل جهان ونوع بشر بشمار می آید. 

  با این تفاسیر توجه ويژه به محيط‌زيست در مديريت شهري براي تحقق عدالت اجتماعي و بهره‌مندي همه شهروندان از هواي پاك، آب آشاميدني سالم و محيطي عاري از آلودگي بسیار حائز اهمیت می باشد . 

دراجراي دقيق طرح جامع شهری می بایست، افزايش سرانه فضاي سبز، كنترل آب‌هاي سطحي و جلوگيري از آلودگي آنها، افزايش توان نظارتي سازمان‌هاي متولي محيط ‌زيست و در انتها، بازنگري بر قوانين و آيين‌نامه‌هاي مرتبط با امور شهري در دستور کار مسوولین محترم قرار گیرد.

هر روز بارشد چشمگیر و افسار گسیخته جمعیت شهر و افزایش تعداد مهاجرت ها، میزان آلودگی تحمیل شده بر زمین، آب، فضا و هوا افزایش می‌یابد. علاوه بر این، مصرف منابع زمینی نیز افزایش یافته و تغییر کاربری زمین و پوشش گیاهی در اثر فعالیتهای بشری طی عملیات های مختلف منجر به دگرگونی اقلیم مناطق  می شودکه اگر اثرات تخریب جنگل  بر اقلیم منطقه به دلیل تغییر کاربری اراضی، تغییر پوشش گیاهی زمین، سوزاندن و قطع مقطعی یا یکسره درختان را به این لیست اضافه کنیم پیامدهایی نظیر انتشارات جوی، عدم تعادل کربن در جو و خاک، فرسایش خاک دور از انتظار نخواهد بود.

پس باید پیش از طراحی و عملیاتی نمودن طرحهای مصوب به این نکته مهم توجه داشته باشیم که سطح زمین بخش مهمی از سیستم اقلیم است، تغییر در انرژی سطحی ، که در نتیجه تغییر پوشش گیاهی سطح زمین بوجود می آید تاثیر بسزایی بر اقلیم زمین خواهد گذارد.

  بدیهی است که دمای بالا و بارندگی کم در منطقه ما فقر مواد آلی در خاک و سرعت بخشیدن به اکسیداسیون را به همراه خواهد داشت و در ادامه کم بودن مواد آلی منجر به دانه بندی ضعیف خاک و عدم پایداری دانه بندی خاک می شود که کاهش میزان سطح پوشش گیاهی دراثر آتش سوزی و یا قطع یکسره درختان سبب قرار گرفتن خاک در معرض بلایای طبیعی شده و افزایش دما و فشردگی خاک در نهایت منجر به کاهش محتوای آب در خاک می شودکه پایین آمدن قابلیت نفوذپذیری خاک پیامدی تاسف بار به نام فرسایش ( آبی یا بادی )خاک را رقم خواهد زد.

 پس در یک کلام بهره برداری بی رویه از جنگلها باعث تخریب زمین و افزایش سطح زمین های خشک و بی آب و علف باعث کاهش دائمی توان تولیدی بیوسفر می شود که بر زندگی همه موجودات تاثیر خواهد داشت .

 اهمیت موضوع آنچنان است که سیاست  تغییرکاربری زمین در گذشته و کاربرد سیستم کشاورزی نامناسب پایه و اساس سوانح ناگوار بسیاری بوده است که سبب شده امروزه در تمامی جوامع بشری  بر ضرورت صیانت از منابع طبیعی به ویژه جنگلها تاکیدشود.

 بر اساس پژوهشهای علمی يك درخت تامين كننده اكسيژن يك خانواده چهار نفره می باشد و يك هكتار جنگل در يك سال قادر به جذب پنج تا 10 تن كربن و توليد 10 تا 20 تن اكسيژن است و حال این سرمایه خدادادی با تهديداتي چون توسعه حريم شهرهاي حاشيه جنگل، تبديل اراضي جنگلي به مزارع كشاورزي (جهت توليد غذا و علوفه)، استفاده از چوب و مشتقات آن براي تامين انرژي، برداشت بي رويه، ساخت مواد آرايشي، مواد شوينده و روان كننده ها و کاربری های تجاری و غیره مواجه است.

برچسب‌ها: درخت محیط زیست

 

نوشته شده توسط صمد یعقوبی در یکشنبه بیست و پنجم تیر ۱۳۹۱ ساعت 10:12 موضوع | لينک ثابت